Explore ViiV Healthcare

I am a
  • HCP
  • person living with HIV
  • NGO or patient group
  • job seeker
  • member of the public
  • academia / entrepreneur
  • media
...looking for
  • information about VHC medicines
  • clinical data and insights on VHC medicines
  • Independent Medical Education
  • medicines in development
  • how VHC is advancing HIV treatment and care
...looking for
  • information about VHC medicines
  • information and support about living with HIV
  • how to report a side effect
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • funding / grants
  • ViiV Healthcare's approach to partnerships
  • how ViiV Healthcare works with NGOs
  • news and stories from ViiV Healthcare
  • connect with ViiV Healthcare's community
...looking for
  • job opportunities
  • information about ViiV Healthcare
  • ViiV Healthcare's office locations
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • who are ViiV Healthcare
  • corporate ethics & compliance
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • opportunities to partner with ViiV Healthcare
  • information on ViiV Healthcare's Innovation Unit
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • press releases
  • ViiV Healthcare's Leadership
  • news and stories from ViiV Healthcare

De veranderende rol van de hiv-consulent

De focus in de hiv-zorg ligt de komende jaren op psychosociale problematiek, co-morbiditeit, leefstijlbegeleiding én het voorkomen van transmissie door preventie en door samenwerking buiten de muren van het ziekenhuis. Dat is een enorme verandering ten opzichte van de jaren tachtig en daarna, toen het vooral ging om stervensbegeleiding en later om medische begeleiding bij het gebruik van medicijnen. Jan Geilings, verpleegkundig consulent hiv in het Haga Ziekenhuis in Den Haag, licht de invulling van de hiv-zorg in de komende jaren toe.

JAN GEILINGS
Verpleegkundig consulent hiv Haga Ziekenhuis Den Haag

“Hoewel hiv tegenwoordig een chronische ziekte is die over het algemeen goed te behandelen is, zien we in de hiv-zorg nog steeds wel verbeterpunten. Deze zijn vorig jaar vastgelegd in het ‘Hiv-plan voor 2017-2022: stappen vooruit in hiv-preventie en hiv-zorg’. De belangrijkste ambities die daarin zijn geformuleerd, zijn nul hiv-transmissie, geen overlijden als gevolg van aids, geen stigma en optimale kwaliteit van leven.

Geen hiv-transmissie

Partnerwaarschuwing

In het voorkomen van hiv-overdracht is partnerwaarschuwing belangrijk. Als we een nieuwe patiënt met een hiv-infectie in het ziekenhuis zien, motiveren we diegene om vaste en losse partner(s) in te lichten. Als je dat liever niet zelf doet, is er hulp. Je kunt bijvoorbeeld via een website anoniem de telefoonnummers doorgeven van de partners om wie het gaat. Zij krijgen dan een sms dat ze risico hebben gelopen. Goede afstemming met de verwijzer, huisarts of GGD is ook belangrijk, om te weten wat er al aan partnerwaarschuwing is gedaan en waar wij dat verder op kunnen pakken. We hebben ook een signaalfunctie als we trends signaleren. Zo hoorden we bijvoorbeeld regelmatig de naam van een sauna waar risicovol contact plaatsvond. Dan overleggen we met de GGD, die vervolgens contact opneemt met de sauna om extra aandacht te besteden aan preventie. Een goede samenwerking met de GGD en huisartsen is belangrijk om transmissie te voorkomen.

Therapietrouw bevorderen

Therapie-ontrouw is ook een risico op hiv-overdracht: het virus wordt niet langer onderdrukt. Daarom is aandacht voor compliance, therapietrouw, heel belangrijk. We besteden bijvoorbeeld meer aandacht aan zorgmijders, mensen die er niet in slagen hun behandeling vol te houden. Vaak speelt er in hun leven iets dat zwaarder weegt dan hiv; denk aan een transgender midden in het transitieproces, of een verslaafde die niet in staat is dagelijks medicijnen te nemen. Ook hierin werken we met andere partijen samen, zoals de GGD en sociale wijkteams. Zo kunnen we zorg in de wijk inschakelen om bij iemand langs te gaan, bijvoorbeeld om te helpen bij de dagelijkse slikmomenten. Andersom hebben wijkteams meer zicht op de thuissituatie en kunnen ze ons waarschuwen als de therapietrouw in het gedrang komt. We hebben regelmatig een multidisciplinair overleg met zorgverleners buiten het ziekenhuis. Door een netwerk te vormen rondom een kwetsbare patiënt, kunnen we therapietrouw bevorderen en ziekenhuisopname voorkomen.

Geen financiële beperkingen

Beschikbaarheid van de medicatie is heel belangrijk als we therapietrouw willen bevorderen. In het huidige zorgsysteem hebben mensen vaker problemen met vergoedingen door de zorgverzekeraar. Het gebeurt regelmatig dat een apotheker medicatie meegeeft voor slechts één maand, omdat het om dure medicijnen gaat. Dan bellen we om de richtlijn toe te lichten. Het komt ook voor dat iemand nog niet goed is geregistreerd bij een zorgverzekeraar, bijvoorbeeld door zijn of haar vluchtelingenstatus. Dan kan het bij de receptie van het ziekenhuis al misgaan: je kunt worden geweigerd omdat je nog niet verzekerd bent. Als ik dat voorzie, vraag ik de nieuwe patiënt om direct door te lopen zonder zich te melden. Op zo’n moment is het belangrijker om de patiënt in zorg te krijgen dan de afwikkeling door de registratiebalie van het ziekenhuis. Niet alleen voor de patiënt zelf, maar ook voor degenen op wie hiv zou kunnen worden overgedragen zo lang het virus bij deze patiënt niet is onderdrukt.

Beschikbaarheid PrEP

Een andere maatregel die onder deze ambitie valt, is laagdrempelige beschikbaarheid van PrEP voor risicogroepen. Landelijk moeten hierover afspraken worden gemaakt. Wat wij in samenwerking met de GGD of huisarts kunnen doen, is PrEP bespreekbaar maken als iemand meermalen komt voor PEP na een risicovol contact.

Geen overlijden als gevolg van aids

Voorlichting aan huisartsen

Jaarlijks overlijden toch nog dertig mensen aan de gevolgen van aids. Dat is in Nederland niet meer nodig. We moeten dus onderzoeken welke hiaten er zijn in het zorgsysteem en welke mensen lang onder de radar blijven, uit schaamte bijvoorbeeld of uit angst. Huisartsen zouden sneller aan hiv moeten denken bij indicatorziekten. Hiv-behandelaren kunnen meer voorlichting aan huisartsen geven over de symptomen en ziekten waarbij een hivtest relevant is. Dat kan naar aanleiding van een overlijden, maar ook breder is goede voorlichting aan huisartsen nodig. Veel van hen hebben zelden of nooit met hiv te maken in hun praktijk; dan is het moeilijk om de symptomen te herkennen. En vragen stellen over iemands seksuele gezondheid is voor ons gewoon, maar kan voor een huisarts lastig zijn. Terwijl dat wel nodig is als er vermoeden is van risicovol gedrag.

Geen hiv-stigma

Stigma in de zorg

Hiv-consulenten vangen mensen op in het ziekenhuis na de hiv-diagnose. We zien ze vaak, zeker in die beginperiode, en we zijn de contactpersoon. Daardoor krijgen we een vertrouwensband. We horen in de spreekkamer regelmatig over stigmatiserende situaties, ook binnen de gezondheidszorg. We zouden dit moeten kunnen melden, zodat we beter zicht krijgen op dit probleem. Er is te vaak nog onwetendheid over hiv.

Optimale kwaliteit van leven

Screening op co-morbiditeit

Als je hiv hebt, zijn wij de eerste ingang in de zorg: eenmaal met de hiv-behandeling gestart nemen mensen bij kwalen vaak eerder met ons contact op dan met de huisarts. Nu hiv goed te behandelen is en de men steeds ouder wordt, moeten we alerter zijn op ouderdomsziekten. Consulenten kunnen screenen op ouderdomskwalen door de bloeddruk te meten en te letten op signalen van osteoporose of diabetes. Voor de behandeling kun je meestal bij ons blijven: je hiv-behandelaar is immers een internist die breder kan kijken dan hiv alleen.

Value Based Healthcare

Was eerder virale onderdrukking door hiv-medicatie het eindpunt van de behandeling, nu is er  mede door patiënteninbreng  steeds meer de wens het als startpunt van behandeling te zien. Evaluatie van de kwaliteit van leven hoort een vast onderdeel van het gesprek te zijn. eHealth kan ondersteunend zijn bij het uitvragen van onderwerpen die bepalend zijn voor je kwaliteit van leven.

Peer support

Contact met lotgenoten is belangrijk, zeker als binnen de eigen culturele of sociale context hiv niet bespreekbaar is. Peersupport – ondersteuning door lotgenoten die hiertoe zijn opgeleid – wordt een belangrijker onderdeel van de hiv-zorg. We werken hierin samen met de Hiv Vereniging.”

Meer weten?

Bovenstaande onderwerpen zijn een selectie uit het plan Stappen vooruit in hiv-preventie en hiv-zorg. Het complete plan is te vinden op www.nvhb.nl.