Explore ViiV Healthcare

I am a
  • HCP
  • person living with HIV
  • NGO or patient group
  • job seeker
  • member of the public
  • academia / entrepreneur
  • media
...looking for
  • information about VHC medicines
  • clinical data and insights on VHC medicines
  • Independent Medical Education
  • medicines in development
  • how VHC is advancing HIV treatment and care
...looking for
  • information about VHC medicines
  • information and support about living with HIV
  • how to report a side effect
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • funding / grants
  • ViiV Healthcare's approach to partnerships
  • how ViiV Healthcare works with NGOs
  • news and stories from ViiV Healthcare
  • connect with ViiV Healthcare's community
...looking for
  • job opportunities
  • information about ViiV Healthcare
  • ViiV Healthcare's office locations
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • who are ViiV Healthcare
  • corporate ethics & compliance
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • opportunities to partner with ViiV Healthcare
  • information on ViiV Healthcare's Innovation Unit
  • news and stories from ViiV Healthcare
...looking for
  • press releases
  • ViiV Healthcare's Leadership
  • news and stories from ViiV Healthcare

Value Based Healthcare

OLVG in Amsterdam, onderdeel van de Santeon-groep, werkt sinds een aantal jaren volgens het Value Based Healthcare-principe (VBHC). Guido van den Berk, internist-infectioloog, legt uit wat deze methode inhoudt. “We kregen in OLVG steeds meer patiënten met hiv. Dus moesten we op zoek naar een manier om de kwaliteit van zorg te kunnen blijven garanderen, liefst zonder dat de kosten zouden stijgen. Met de VBHC-methodiek kun je gezondheidsdoelen stellen en meten of de patiënt ‘waar’ krijgt voor het geld.

GUIDO VAN DEN BERK
Internist-infectioloog hiv-behandelcentrum OLVG Amsterdam

Wat is belangrijk?

Een van de bronnen voor de inrichting van onze VBHC was het onderzoek Positief leven van de Hiv Vereniging: wat is van invloed op de kwaliteit van je leven met hiv? Tevens hebben we in focusgroepen met patiënten, en middels literatuuronderzoek, verder uitgediept wat voor de patiënt belangrijk is. Van alle input hebben we onderzocht hoe groot de impact is, hoe vaak het voorkomt en wat de mate is waarin wij het kunnen beïnvloeden. Hart- en vaatziekten zien we regelmatig, zeker nu de populatie ouder wordt. We hebben hier invloed op door bijtijds te screenen. Het optreden van kanker heeft ook een grote impact, maar is  naast screening op baarmoederhalskanker en anuskanker  moeilijker te beïnvloeden.

Gezondheidsuitkomsten

Er bestaat nog geen internationaal erkende hiv-uitkomstenset; om die reden heeft het hiv-team in OLVG vastgelegd welke gezondheidsuitkomsten er voor de patiënt echt toe doen, de zogenaamde hiv-zorg-uitkomstenset. Deze bevat indicatoren die bepalend zijn voor de gezondheid, zoals onderdrukking van het virus en in zorg blijven, maar ook cardiovasculaire risico’s en de kwaliteit van leven. Samen met het RIVM en het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven hebben we voor deze laatste indicator een aantal domeinen vastgesteld met bijbehorende, gevalideerde vragenlijsten: stigma, seksualiteit, angst en depressie, algemene gezondheid, sociaal netwerk, pijn, zelfvertrouwen en bijwerkingen van medicatie.

Vragenlijsten en gezondheidsdoelen in Happi App

De geestelijke gezondheid meten we door iedereen elk jaar een aantal vragenlijsten in te laten vullen; in het eerste jaar doen we dat zelfs vier keer. Hiermee zijn we in 2014 begonnen. De vragen zitten nu in de Happi App, die gelinkt is aan het Elektronisch Patiëntendossier (EPD). Alle informatie uit alle jaren staat in het EPD. De fysieke gezondheid is makkelijk meetbaar aan de hand van bloedwaarden, urine, de weegschaal, et cetera. Ook de genoemde hiv-uitkomsten of gezondheidsdoelen zijn in de Happi App zichtbaar; worden de doelen behaald dan staan ze in het groen, anders in het oranje of rood. Komt iemand op consult, dan heb ik op het scherm een dashboard, dat laat zien welke indicatoren op groen staan, en welke op rood. Daarover gaan we dan in gesprek. Het dashboard geeft meer structuur in het gesprek, je kunt niet meer voorbijgaan aan een indicator die de gezondheid beïnvloedt.

Wat heb je nodig?

Voorheen stond het proces-denken voorop. Iemand met een onderdrukte viral load kwam hier tweemaal per jaar en dan namen we de uitslagen door. Alle aandacht ging bijvoorbeeld naar de hepatitis C-infectie waarmee iemand kampte. We hadden niet structureel aandacht voor het totaalplaatje. En vaak zaten we te praten over dat wat toch al goed ging. Daarmee ga je voorbij aan gezondheidsissues die wel spelen, maar niet in het beperkte tijdsbestek op tafel komen. Nu kijken we veel meer naar wat de patiënt op dat moment nodig heeft. Een mooi voorbeeld is een man die een verhoogde bloeddruk had. Hij gaf aan dat hij een leuke vakantie had gehad en dat het goed met hem ging. Omdat hij hoog scoorde op angst en depressie, gingen we toch verder in gesprek. Toen bleek dat zijn moeder onlangs was overleden, waardoor hij veel zorg voor zijn dementerende vader had. Op dat moment had hij meer baat bij een gesprek over zijn zorgen dan over die bloeddruk, die verklaarbaar was.

Beleid op basis van uitkomsten

Omdat alle gegevens in één systeem zitten, kunnen we heel goed dwarsdoorsnedes maken. Hoeveel mensen roken nou eigenlijk en moeten we daar beleid op voeren? Hoeveel mensen scoren op depressiviteit? Nu blijkt dat 25 procent van de mensen met hiv depressieve gevoelens heeft, zijn we een stepped care-methode aan het opstellen. Eerst gaat de hiv-verpleegkundige in gesprek over deze gevoelens. Mocht dat niet voldoende zijn, dan wordt deze patiënt besproken in het multidisciplinair overleg. Zo nodig volgt daarop een duo-consult met de verpleegkundige en een psycholoog. En daarna kunnen we iemand – in goed overleg – ook doorverwijzen naar de psycholoog of psychiater. We willen bereiken dat er minder mensen met klachten van depressiviteit zijn, omdat dit een grote impact heeft op de gezondheid en de kwaliteit van leven. Vanuit kostenperspectief betalen deze investeringen zich uiteindelijk terug in minder antidepressiva en minder uitval op het werk.

Zelfregie

Value Based Healthcare geeft jezelf als patiënt meer regie. Je vult zelf de vragenlijsten in en je hebt inzage in het EPD, zodat je ook zelf veranderingen in je gezondheidsindicatoren kunt zien. Het maakt dat patiënten bewuster omgaan met hun gezondheid. Het dashboard geeft ons een veel breder beeld van hoe het met iemand gaat. Als je extra hulp nodig hebt, kunnen wij veel sneller schakelen. VBHC leidt dus tot betere zorg binnen de bestaande middelen. De kwaliteit van leven is uitgangspunt, maar ik ben ervan overtuigd dat VBHC uiteindelijk leidt tot goedkopere zorg: als minder mensen arbeidsongeschikt thuis zitten, we sneller zicht hebben op cardiovasculaire problemen en daardoor ingrijpende operaties (stents bijvoorbeeld) minder vaak nodig zijn, minder mensen roken dankzij specifiek beleid en betere begeleiding, en minder mensen antidepressiva slikken, dan is de zorg beter én goedkoper.

VBHC voor hiv-zorg wereldwijd

Het hiv-team OLVG is pionier wat betreft het toepassen van VBHC op de hiv-zorg. We investeren veel tijd in de VBHC-methodiek. Elke maand komt het hele hiv-behandelteam bij elkaar. Alle hiv-verpleegkundigen en hiv-artsen maken deel uit van een werkgroep, en maandelijks presenteert een van de werkgroepen de resultaten. Elke twee weken overlegt de werkgroep VBHC. En eens per maand overlegt een ziekenhuisbrede stuurgroep met vertegenwoordiging van het hiv-team, management, IT, en het elektronisch patiëntendossier. Ik ben lid van een internationale werkgroep die een hiv-uitkomsten-zorgset ontwikkelt (ICHOM) voor hiv-patiënten wereldwijd. Andere hiv-behandelcentra kunnen de VBHC-methodiek inclusief de vragenlijsten een-op-een overnemen. Het Catharina Ziekenhuis en UMC Utrecht zijn hier al mee bezig. En we hebben onlangs een symposium ‘Value based healthcare in de hiv-zorg’ georganiseerd. We hopen dat straks landelijk op deze manier naar de hiv-zorg wordt gekeken, met een maximale gezondheidswaarde voor de patiënt tegen acceptabele kosten. Zo haal je het beste uit de behandeling, niet alleen voor de individuele patiënt, maar ook voor de hele populatie.”