Matchen van maatjes

Als projectcoördinator heb ik veel aan mijn ervaring in Kenia. Ik heb vijf jaar aan een universiteit in Kenia gedoceerd over theologie en de positie van vrouwen en de relatie tussen mannen en vrouwen. We deden daar veel op het gebied van seksualiteit en hiv en aids.

Heleen Joziasse, consulent geestelijke zorg Stichting Mara   

Enorm verschil

De situatie van mensen met hiv in Afrika verschilt enorm met die in Nederland en dat vind ik weleens moeilijk. Hiv is daar sterk verbonden met doodgaan. Vrouwen worden vaak tijdens hun zwangerschap op hiv getest. Veel mannen ontkennen de ziekte en gebruiken dus ook geen medicijnen.

Groot taboe
Toch heb ik veel plezier van mijn ervaring in Afrika als projectcoördinator van Positieve Krachten Bundelen. In Kenia lees je geregeld dat iemand is overleden ‘aan een onbekende ziekte’. Dan weet je eigenlijk wel hoe laat het is. Ook in Nederland is het taboe in bepaalde groepen groot. Hiv is verbonden met seksualiteit en met doodgaan, dus dat kun je niet vertellen. En: hoe krijg je een relatie en wanneer zeg je dan dat je hiv hebt?

Koppelen
Het matchen van iemand met hiv met een vrijwilliger past echt bij mij. Ik vind het heel leuk om mensen aan elkaar te koppelen. Ik houd er bijvoorbeeld rekening mee dat landgenoten vaak niet open met elkaar willen praten.

Van dag tot dag
Veel arme Afrikaanse migranten hebben geen opleiding en aanvankelijk geen verblijfsstatus. Ze leven zoals in Afrika van dag tot dag en doen vaak een beroep op anderen. Maar het schrijnende is dat men in Nederland vaak weinig familie en vrienden heeft om op terug te vallen. In Afrika is iedereen aan het overleven, dat geeft een band.

Geloof
Men zoekt vaak aansluiting bij de kerk, maar veel migrantenkerken zijn georganiseerd naar land of cultuur of taal en de meesten willen beslist niet dat iemand met dezelfde afkomst weet van hun hiv. Sommigen hebben steun aan hun geloof, maar ik hoor ook nogal eens van mensen die al heel veel hebben meegemaakt: Is er wel een God? Waarom doet hij mij dit aan?

Moed geven
Veel migranten die net de diagnose hebben gehoord denken dat ze snel doodgaan. Ik merk vaak dat het een bevrijding is als men iemand ontmoet die in dezelfde situatie zit. Alleen al het feit dat iemand nog leeft en bijvoorbeeld vertelt over haar werk, haar partner, haar kind, geeft veel moed.

Satan, ga weg
Laatst vertelde een vrijwilliger dat haar maatje depressief was en vaak een stem hoorde die zei: je bent ziek, je bent lelijk, je bent waardeloos. De vrijwilliger zei toen: Maar dat had ik ook! Weet je wat ik heb gedaan? Ik heb keer op keer tegen mezelf gezegd: Satan, ga weg, ik wil je niet horen. Ik wil gewoon leven. Die vrouw had daar veel steun aan.

Toegang tot zorg
In Kenia moet je al blij zijn als je door een dokter of verpleegkundige geholpen wordt zonder extra geld te schuiven. Ik vind het mooi dat je in Nederland gewoon toegang hebt tot zorg. Artsen en verpleegkundigen zijn benaderbaar en zorgzaam. Toch maakt de taalbarrière het nogal eens lastig voor migranten en vaak is men het liefst zo snel mogelijk weg uit het ziekenhuis. Een maatje gaat soms mee of helpt om vooraf je vragen op een rijtje te zetten.

Balans
Een vrijwilliger moet stevig in haar of zijn schoenen staan en de eigen grenzen bewaken. We besteden er veel aandacht aan dat de maatjes geen hulpverlener worden en dus bijvoorbeeld niet een woning gaan zoeken voor iemand. Het gaat om een goede balans tussen afstand en nabijheid.

 

 NL/HIV/0017/15(1),januari 2017

 

Klik op de foto om de video te bekijken 

placeholder Play this video

 

 

ViiV Healthcare ondersteunt het project Positieve Krachten Bundelen